రణమా! శరణమా!!


వైద్య ఆరోగ్య విశ్వాలయానికి ఎన్ టి ఆర్ పేరు తొలగించినందుకు మనస్తాపంతో రాష్ట్ర అధికార భాషా సంఘం అధ్యక్ష స్ధానం నుంచి వైఎల్ పి (డాక్టర్ యార్లగడ్డ లక్ష్మీ ప్రసాద్) వైదొలగడం ఒక సందేశంలా వుంది.

ప్రభుత్వాన్ని నడుపుతున్న వారి అడ్డగోలుతనాన్ని వ్యతిరేకించే వారు రణమో శరణమో తేల్చుకోవాలని వైఎల్ పి పిలుపు ఇచ్చినట్టు అనిపిస్తోంది.

ఆరోగ్యమంటే ప్రజారోగ్యమని, వైద్య సేవలను కిందికి తీసుకువచ్చినపుడే ఇది సాధ్యమౌతుందని ఇందుకు వైద్యవిద్యలను విజ్ఞానాలను సమన్వయంగా క్రోడీకరించాలని ఎన్ టి ఆర్ తలపెట్టారు.

రాష్ట్రంలో మెడికల్ కాలేజిలు, నర్సింగ్ కాలేజిలు, ఇతర పారా మెడికల్ కాలేజీల అవి వున్న ప్రాంతపు యూనివర్సిటీల పరిధిలో వుండేవి. ఒకే రాష్ట్రంలో వున్న వైద్య విద్యా సంస్ధల కాలెండర్లలో తేడాలు పైచదువులకు వెళ్ళే సందర్భాల్లో విద్యార్థుల్ని అడ్డుపెట్టేవి. ఒక విద్యా సంవత్సరాన్ని కోల్పోయిన విద్యార్థులు పెద్ద సంఖ్యలో వుండేవారు. ఈ రంగంలో వున్న పెద్దలు అకడమీషియన్లు సమస్యను వివరించినపుడు
ఎన్ టి ఆర్ – రాష్ట్ర వ్యాప్తవ్యాప్తంగా అన్ని వైద్య, పారా వైద్య విద్యా సంస్ధల్నీ ఒకే పాలనా పర్యవేక్షణలో వుండేలా
వైద్య విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్ధాపించారు. యూనివర్సిటీకి అవసరమైన మెడికల్ కాలేజిని, టీచింగ్ హాస్పిటల్ నీ విజయవాడలోని సిద్ధార్థ ఎడ్యుకేషనల్ అకాడమీ ప్రభుత్వానికి స్వాధీనం చేసింది.

తరువాత ఇదే నమూనాతో మరికొన్ని రాష్ట్రాలు కూడా రాష్ట్రమంతటికీ ఒకే హెల్త్ యూనివర్సిటీ నెలకొల్పుకున్నాయి. ఇది వైద్యవిద్యల్లో దేశానికే ఒక దిక్సూచిగా నిలచిన డాక్టర్ ఎన్ టి ఆర్ హెల్త్ యూనివర్సిటీ చరిత్ర. వై ఎస్ ఆర్ పేరు పెడుతున్న జగన్ తో సహా ఎవరైనా ఈ చరిత్రను మార్చగలరా?

మూడు దశాబ్దాల్లో వేల వేల మంది డాక్టర్లుగా, స్పెషాలిటీ, సూపర్ స్పెషాలిటీ డాక్టర్లుగా, డెంటల్ సర్జన్లుగా, ఫిజియో ధెరపిస్టులుగా నర్సులుగా, పారామెడికల్ టెక్నీషియన్లుగా ఈ యూనివర్సిటీ నుంచి డిగ్రీలు తీసుకున్నారు. యూనివర్సిటీ పేరు మారిపోవడంతో వారి పరిస్ధితి ఏమిటి? మాతృసంస్ధతో లింకు తెగిపోయిన ఇలాంటి మెడికల్ అనాథలు బహుశ మరేరాష్ట్రంలో మరే దేశంలో కూడా వుండరుగాక వుండరు.

జగన్ లాంటి పాలకుల చేతిలో పడితే 1000 ఏళ్ళుగా కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ విలసిల్లుతూ వుండేదా? తక్షశిల, నలందా విశ్వవిద్యాలయాల పేర్లు మనకు తెలిసేవా?
బెనరస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం, ఆలీఘడ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీ, రవీంద్రుడి విశ్వభారతి యూనివర్సిటీలు ఏమైపోయేవి?

ఎవరైనా మంచి పనులు చేస్తే చరిత్రలో మిగిలిపోతారు. చరిత్ర పుస్తకానికి పేరు మార్చేద్దామనుకునే వారు, చిల్లర మనుషులుగా, వివేక వికాసాలు లేని తుంటరులుగా చరిత్రహీనులైపోతారు.

ప్రభుత్వ దుందుడుకు, తుంటరి పనులకు ఎవరైనా స్పందించవలసిందే. వైఎల్ పి రియాక్షన్ ఒక సందేశంగా వుంది. ఎన్ టి ఆర్ కుటుంబీకులతో సహా ఆయన అభిమానులు పార్టీలకు ప్రాంతాలకు అతీతంగా రియాక్ట్ కావలసిందే!

మరో విషయం కూడా గుర్తుకొస్తున్నది. ప్రత్యేక హోదాతో సహా రాష్ట్రానికి ఇచ్చిన హామీలను కేంద్రంలో వున్న బిజెపి ప్రభుత్వం బాహాటంగా ఉల్లంఘిస్తున్న సందర్భంలో కామినేని శ్రీనివాస్, ముప్పవరపు వెంకయ్యనాయుడు ఇలా రియాక్ట్ అయివుంటే కథ మరోలా వుండేది.

ఆ ఇద్దరూ, మరెందరో కూడా సందర్భానికి వచ్చినపుడు ప్రతిస్పందించలేదు. వైఎల్ పి రియాక్ట్ అయ్యారు. అదే ఆయనకు వాళ్ళకు తేడా!

ఇంతకీ! డాక్టర్ ఎన్ టి ఆర్ హెల్త్ యూనివర్సిటీ లో నందమూరి తారక రామారావు విగ్రహాన్ని జగన్ ప్రభుత్వం వుంచుతుందా? కూల్చేస్తుందా?? #nrjy

దగాచేసిన పెద్దకొడుకు (శనివారం నవీనమ్) 


నియమాలు ఒప్పుకోనందున ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా ఇక రాదని స్పష్టమైపోయింది. రాజ్యాంగాన్నే అనేకసార్లు మార్చుకున్నాం! ప్రత్యేకహోదాకు అడ్డుపడే నిబంధల్నీ, చట్టాల్నీ సవరించుకోలేమా? ఇది బిజెపి ఇంగిత జ్ఞానానికి, విజ్ఞతకి ఒక సవాలు! బిజెపితో సంబంధాలను సమీక్షించకోడానికి తెలుగుదేశానికి కీలక సందర్భం!! 

అన్యాయమైపోయిన ఆంధ్రప్రదేశ్ తనకాళ్ళమీద తాను నిలబడటానికి హక్కు తెస్తానన్న బిజెపి, మాటమార్చింది. ముష్టెత్తుకుని బతికెయ్యమని తలుపులు మూసేసింది. పెద్దకొడుకునై అండగావుంటానన్న మోదీ దగా చేశారు. ధర్మాగ్రహాన్ని ప్రదర్శించిన వెంకయ్యనాయుడు పిట్టలదొరై చెవిలో మెదులుతున్నారు. 

ఎన్నికల సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాంతంలో విస్తృతంగా ప్రచారం చేసిన నరేంద్ర మోదీ అప్పుడు ప్రధానంగా ఇచ్చిన హామీ రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక…ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రాన్ని కాంగ్రెస్‌ పార్టీ అన్యాయంగా విడదీసిందని, ఒక ప్రాంతాన్ని దిక్కులేకుండా చేసిందని ఆయన చెప్పారు. తాము అధికారంలోకి రాగానే ఆ లోపాన్ని సరిదిద్దుతామని మోదీ విస్పష్టంగా ప్రకటించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రజలు తనను తమ పెద్ద కొడుకులా చూడాలని తాను ఇంటి కష్టాలు తీరుస్తానని ప్రజల్ని ఆయన నమ్మించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వడమే కాకుండా అంతకు మించిన మరిన్ని రాయితీలు కల్పించి ఆదుకుంటామని, తనను నమ్మాలని మోదీ బహిరంగ సభల్లో చెప్పారు. రాష్ట్రాన్ని కాంగ్రెస్‌ పార్టీ అన్యాయంగా చీల్చిందనే కోపంతో ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రజలు మోదీని గాఢంగా నమ్మారు. ఆయన మిత్రపక్షమైన తెలుగుదేశం పార్టీకి ఘన విజయం చేకూర్చారు. అన్యాయం చేసిన కాంగ్రెస్‌ పార్టీకి డిపాజిట్లు కూడా దక్కని తీర్పునిచ్చారు. 

ఈ పది నెలలూ ఇదిగో అదిగో ప్రత్యేక హోదా అంటూ ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన కేంద్ర మంత్రులు చెబుతూ వచ్చారు. ప్రత్యేక హోదాపై తాము వెనక్కి వెళ్లేది లేదని కూడా ప్రతీసారీ అనేవారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా రాదని తేలిపోయింది.14వ ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల మేరకు ఇక ఏ రాష్ట్రానికీ ప్రత్యేక హోదా వుండదని కేంద్ర ప్రణాళిక శాఖ మంత్రి రావు ఇంద్రజిత్‌సింగ్‌ స్పష్టం చేశారు. ప్రత్యేక హోదా కోరుతూ ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలం గాణ రాష్ట్రాల నుంచి అభ్యర్థనలు అందాయని, అయితే 14 ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల తర్వాత ఏ రాష్ట్రానికీ ప్రత్యేక హోదా ఇచ్చే అవకాశం లేదని ఆయన తేల్చేశారు.

ఇప్పటికే 11 రాష్ట్రాలకు (అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌, అస్సాం, హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌, జమ్మూ కాశ్మీర్‌, మణిపూర్‌, మేఘాలయా, మిజోరాం, నాగాలాండ్‌, సిక్కిం, త్రిపుర, ఉత్తరాఖండ్‌)లకు అప్పటి ఎన్డీసీ (జాతీయ అభివృద్ధి మండలి) ప్రత్యేక హోదా ఇచ్చింది. ప్రత్యేక హోదాకు ఇచ్చేందుకు కావాలసిన అర్హతలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గానీ, తెలంగాణలోగానీ లేవు కాబట్టి అందువల్ల ఈ రెండు రాష్ట్రాలకు ప్రత్యేక హోదా దక్కే అవకాశం లేదన్నారుస

మరి ఈ విషయం దేశాన్ని పదేళ్లు పాలించిన యుపిఏ ప్రభుత్వానికి తెలియదా? అప్పటి హోం మంత్రి సుశీల్‌కుమార్‌ షిండే కి, రాజ్యసభలో పదేళ్ళ ప్రత్యేక హోదాపై పట్టుపట్టిన వెంకయ్యనాయుడికి ఈ విషయాలు తెలియవా. వెంకయ్యనాయుడు సూచనను కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఆమోదించడం అన్నీ తెలియకుండానే జరిగాయా? ఎన్నికల ప్రచార సభల్లో నరేంద్ర మోడీ ప్రత్యేక హోదా అర్హతకు సంబంధించిన నియమ నిబంధనలు తెలియకుండానే హామీలు గుప్పించారా? 

ఇప్పుడు ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు ఏం సమాధానం చెబుతారు? ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వాలనీ అదీ కూడా పది సంవత్సరాలు ఉండాలని గతంలోని యుపిఏ ప్రభుత్వంపై రాజ్యసభలో ఒత్తిడి తీసుకువచ్చి అప్పటి కేంద్ర హోం మంత్రి సుశీల్‌కుమార్‌ షిండే నుంచి హామీ పొందిన ప్రస్తుత కేంద్ర మంత్రి ఎం వెంకయ్య నాయుడు తల ఎక్కడ పెట్టుకుంటారు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో బాటు తమ రాష్ట్రానికి కూడా ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వాలని తెలంగాణ రాష్ట్రం కోరింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వడం వల్ల తమ రాష్ట్రానికి అన్యాయం జరుగుతుందని తమిళనాడు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. ఈ మేరకు కేంద్రానికి అప్పటి తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి జయలలిత లేఖ కూడా రాశారు. కర్నాటక, బీహార్‌ లాంటి రాష్ట్రాలు కూడా చాలా కాలంగా ప్రత్యేక హోదా కోరుతున్నాయి. అయితే కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏ విషయం ఇప్పటి వరకూ తేల్చి చెప్పలేదు. ఏదైనా రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వాలంటే జాతీయ అభివృద్ధి మండలి ఆమోదం ఉండాలన్న నియమం వుండేది. అయితే జాతీయ అభివృద్ధి మండలిని ప్రధాని మోడీ రద్దు చేశారు. ఆ తర్వాత జాతీయ అభివృద్ధి మండలి స్థానే నీతీ ఆయోగ్‌ ఏర్పడింది. అయితే నీతీ ఆయోగ్‌కు ఈ రకమైన అధికారాలు దఖలు పరిచినట్లుగా లేదు.

రాష్ట్ర విభజన సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రజలను విభజనకు అంగీకరింప చేయడానికి, రెండు ప్రాంతాలకు న్యాయం ఏ విధంగా చేయాలనే అంశాలపై చర్చించిన యుపిఏ ప్రభుత్వం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదాపై అప్పటిలో హామీ ఇచ్చింది. ప్రత్యేక హోదా ఇచ్చేందుకు ఇన్ని నిబంధనలు ఉంటాయనే విషయాన్ని అప్పుడు ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. 

అసలే లోటు బడ్జెట్‌తో ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నెత్తిన మరో పిడుగు వేసింది కేంద్ర ప్రభుత్వం. రెండుగా విడిపోయిన ఈ రాష్ట్రాలను ఆదుకోవాల్సిన బాధ్యత కేంద్రంపై ఉండదా? నిబంధనల పేరు చెప్పి మళ్లీ ఒక ప్రాంతానికి తీరని అన్యాయం చేయడం ఎంత వరకూ సబబు? ప్రత్యేక హోదాపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం పెద్దగా ఆశలు పెట్టుకోలేదు కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక హోదా వస్తుందని అందరూ ఎదురుచూస్తున్న నేపథ్యంలో కేంద్ర మంత్రి రావు ఇంద్రజిత్‌ పార్లమెంటుకు లిఖితపూర్వకంగా ఇచ్చిన సమాధానం నిరాశనే మిగిల్చింది.

విభజన చట్టంలో ప్రత్యేక హోదాను చేర్చకపోవడం అప్పటి ప్రభుత్వం తపి్పదమని కొంతకాలంగా వెంకయ్య నాయుడు పాటఅందుకున్నారు. పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టు అని చట్టంలో వుంది. బడ్జెట్టులో వందకోట్ల రూపాయలు చూపించి చట్టాన్ని తప్పక అమలు చేస్తాం కాకపోతే ఆంధ్రప్రదేశ్ ఖర్చుపెట్టి బిల్లులిస్తే రీయంబెర్స్ చేస్తాం అని మెలిక పెట్టింది. లోటు బడ్జెట్టులో వున్న రాష్ట్రం వేలకోట్ల రూపాయలు ముందుగా ఖర్చుపెట్టగలిగే స్ధితిలో వుంటుందా అన్న ఇంగితాన్ని పక్కన పెట్టిన లౌక్యం ఇది. 

ఆ మధ్య ఢిల్లీలోని ఏపీ భవన్‌లో జరిగిన తెలుగుదేశం పార్లమెంటరీ పార్టీ సమావేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ముఖ్యమంత్రి ఎన్‌. చంద్రబాబు నాయుడు ఎంపిలు ప్రత్యేక హోదాపై పోరాటం చేయాలని చెప్పారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వడం కన్నా ఎక్కువ నిధులు ఇచ్చేందుకు కేంద్రం మొగ్గు చూపిస్తోందనే అనుమానం కూడా ఆయన ఆ సమావేశంలో వ్యక్తం చేశారు. అయినప్పటికీ ప్రత్యేక హోదాపై వెనక్కి తగ్గేది లేదని ఆ విషయాన్ని కేంద్ర మంత్రుల వద్ద ప్రస్తావించాలని ఎంపీలకు చంద్రబాబు పిలుపునిచ్చారు. 

అయితే ప్రత్యేక హోదా రాని నష్టాన్ని మాత్రం  ఆపలేకపోతున్నారు.

ఎర్ర గౌరవం! 


ఇపుడున్న ప్రపంచం అన్యామైనదని, దాన్ని మరమ్మతు చేయాలని నమ్మి, ఎంతో కొంత ప్రయత్నం చేసే కమ్యూనిస్టు పార్టీ లంటే నాకు గౌరవం. సర్వభ్రష్టత్వాన్ని సాధించి గౌరవాభిమానాలకు కమ్యూనిస్టేతర పార్టీలు అర్హతలు కోల్పోయిన సమయంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీలవైపు ఒక మినహాయింపుతో కొంత ఆశగా చూసే జనంలో నేనూ ఒకడిని. ఇన్ని ఎన్నికల్లో వామపక్షాలకు ఓటు వేసే అవకాశం నాకు రెండేసార్లు దొరికింది. 


రాజకీయప్రయోజనాలు, ఎన్నికల లెక్కలు చూసుకోకుండా ప్రజలకు అవసరమైన చోట, కావలసిన తీరులో నిలబడటం సిపిఎం, సిపిఐల వల్లే అవుతుంది. 
సిపిఎం 21 ఆల్ ఇండియా మహా సభలు విశాఖలో ఆరురోజులుగా జరుగుతున్నాప్రజాశక్తి పేపర్ లోనో మినహా, పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా యేచూరి సీతారామ్ ఎన్నికౌతున్నారన్న ”స్కూపు”లు తప్ప మరే మీడియాలో కూడా ఆ విశేషాలు పెద్దగా రాలేదు. 

ప్రపంచీకరణ నేపధ్యంలో అస్ధిత్వ ఉద్యమాలన్నిటికీ మార్కెట్ ప్రోత్సాహం దొరుకుతుందని స్ధూలంగా విశ్లేషించే సిపిఎం – కేంద్రీకృత ప్రజాస్వామ్యం, ఉక్కు క్రమశిక్షణల పేరుతో పార్టీలో మైనారిటీల అభిప్రాయాలకు పడుతున్న గతి, పార్టీలో అగ్రకులాధిపత్యం, పురుషాధిక్యం ఎందుకు సాగుతున్నాయో ”ఆత్మవిమర్శ” చేసుకోవాలి.

40 ఏళ్ళుగా ఢిల్లీలో వుండిపోవడం వల్ల తెలుగు అనర్గళంగా మాట్లాడలేని కాకినాడ బిడ్డ యేచూరి సీతారామ్ కొత్త ప్రధాన కార్యదర్శి అయ్యాక విశాఖ సాగరతీరంలో చేసిన ఉపన్యాసం ఉత్తేజభరితంగా లేదుకాని హుషారుగా వుంది. 

జనతా పరివార్, మార్పుకు నమ్మదగ్గ ప్రతినిధేనా?


జనతా పరివార్, మార్పుకు నమ్మదగ్గ ప్రతినిధేనా?

(శనివారం నవీనమ్)

పునరావృతం కాదు కాని ఒకే విధమైన పరిణామాలముందు చరిత్ర తనను తాను అనుకరించుకుంటుంది. అదే వరుస, అవే పరిణామాలే పూర్వరంగమైనా పర్యావసానాలు మాత్రం వేరుగా వుంటాయి. కాంగ్రెస్ ఆత్మహత్య చేసుకున్న స్ధితిలో, పార్టీ బయటా వెలుపలా ఏకపక్ష నియంతృత్వ పోకడలవల్లా, అదుపులేని కార్పొరేట్ మోజువల్ల, వాగ్దాన ఉల్లంఘనలవల్లా, సాధ్వులు, బాబాల మతచాందస కురుపుల వల్లా బిజెపి పదినెలలకే ఆత్మరక్షణ దిశగా అడుగులు వేస్తున్న నేపధ్యంలో జనహృదయాన్ని స్పృశించగలిగిన వివేకాన్నీ వ్యూహాన్నీ అనుసరించగలిగే పక్షాలదే రేపటి విజయమౌతుంది. 

కనీసం అధికార పక్షాన్ని నిలదీసే జనం గొడుగౌతుంది.

సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో ఒడిసా, తమిళనాడు, పశ్చిమబంగాల్, తెలంగాణ దేశవ్యాప్తంగా మినహా మోడీ ప్రభంజనం వీచిన నాటి నుంచి వివిధ రాజకీయ పార్టీల నేతల్లో ఒక విధమైన అభద్రతా భావం తలెత్తింది. తమ రాజకీయ భవిష్యత్తుపై వారికి ఆందోళన కలిగింది. ఆ తర్వాత జరిగిన మహారాష్ట్ర, హర్యానా అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలు కూడా బిజెపికి అనుకూలంగా రావడంతో మోడీ పదేళ్లపాటు ఢిల్లీ పీఠం వదలరని అందరూ అనుకున్నారు. ఆ తర్వాత వచ్చిన ఢిల్లీ అసెంబ్లీ ఫలితం మోడీ వ్యతిరేకులకు కొంత ఊరటనిచ్చింది. 

అయితే రాజకీయంగా బలపడేందుకు తరుణోపాయం ఆలోచించాల్సిన అవసరం మాత్రం అలానే ఉంది. వీటన్నింటికి తోడు కాంగ్రెస్‌ పార్టీ, వామపక్షాలు ఇప్పటిలో కోలుకునే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. దాంతో ఆరు పార్టీలు పునరాలోచనలో పడి ఒకటైనాయి. జనతా పరివార్‌ పార్టీలన్నీ కలిసి సమాజ్‌వాదీ జనతా పార్టీగా ఆవిర్భవించాయి.  సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అధినేత ములాయం సారథ్యంలో ఆరు పార్టీలతో కూడిన జనతా పరివార్‌ త్వరలో జరగనున్న వివిధ రాషా్టల్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలపై ప్రభావం చూపించే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నది. 

బీహార్‌లో బలమైన నాయకుడైన నితిష్‌కుమార్‌, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో అధికారంలో ఉన్న సమాజ్‌వాదీ పార్టీ, హర్యానా, కర్నాటక రాషా్టల్ల్రో క్యాడర్‌ ఉన్న వివిధ జనతా పరివార్‌ పార్టీలు ఒక గుర్తుతో పోటీ చేస్తే మంచిఫలితం ఉండే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నది. ఈ ఏడాదే బీహార్‌ అసెంబ్లీకి ఎన్నికలు జరగబోతున్నాయి. 2017లో ఉత్తరప్రదేశ్‌ అసెంబ్లీకి ఎన్నికలు జరుగుతాయి. అందువల్లే అటు కాంగ్రెస్‌, ఇటు బీజేపి కూడా జనతా పరివార్‌ పార్టీలు కలుస్తాయా లేదా అనే అంశంపై వేచి చూశాయి. చివరకు జనతా పరివార్‌ ఒక్కటైంది. 

ములాయం సింగ్‌ యాదవ్‌ ఇంట్లో జరిగిన ఈ సమావేశానికి బీహార్‌ ముఖ్య మంత్రి నితీష్‌కుమార్‌, జెడియు చీఫ్‌ శరద్‌ యాదవ్‌, ప్రధాన కార్యదర్శి కెసి త్యాగి, జెడిఎస్‌ చీఫ్‌, మాజీ ప్రధాని దేవేగౌడ, ఆర్‌జెడి చీఫ్‌ లాలూ ప్రసాద్‌ యాదవ్‌, సమాజ్‌వాదీ జనతా పార్టీ చీఫ్‌ కమల్‌ మొరార్‌‌క, ఐఎన్‌ఎల్‌డి నేత దుశ్యంత్‌ చౌతాలాలతోపాటు ములాయం సోదరుడు రామ్‌గోపాల్‌ యాదవ్‌ హాజరయ్యారు. జనతా పరివార్‌ మహా కూటమి ఏర్పాటులో బీహార్‌ ముఖ్యమంత్రి నితీష్‌కుమార్‌ కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయన చూపిన చొరవ వల్లే ఈ కూటమి సాకారమైంది. ములాయం, లాలూల మధ్య ఇటీవల కుదిరిన బంధుత్వం కూడా ఇందుకు బాటలు వేసింది. నితీష్‌కుమార్‌ ఈ పార్టీకి నేతృత్వం వహించేందుకు ఏనాడూ ఆసక్తి చూపలేదు. ఆది నుంచి ములాయం సింగ్‌ అయితేనే ఈ కూటమి నిలుస్తుందని నితీష్‌కుమార్‌ వాదిస్తూ వచ్చారు. ఇందుకు లలూ ప్రసాద్‌ యాదవ్‌ను ఒప్పంచారు. జనతా పరివార్‌ కూటమికి సంబంధించి ఆరు పార్టీల నాయకులు పలుదఫాలుగా విలీనంపై చర్చించుకున్నారు. ఓ అభిప్రాయానికి వచ్చారు. ఎన్నికల గుర్తుపై చర్చించిన తరవాత ఓ నిర్ణయానికి రావచ్చని, బహుశా సైకిల్‌ గుర్తు ఖరారు కావచ్చని సంబంధిత వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. 

ఈ నెల 5న ఆర్‌జెడి అధినేత లాలూ ప్రసాద్‌ యాదవ్‌ ఓ నినాదం ఇచ్చారు. ఏక్‌ జండా..ఏక్‌ నిషాన్‌ అని. జనతా పరివార్‌ ఏర్పాటయితే బీహార్‌లో బిజెపిని నామమాత్రం చేస్తామని కూడా ఆయన ప్రకటించారు. సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అధినేత ములాయం సింగ్‌ యాదవ్‌ సారథ్యంలో ఆరు పార్టీల పరివార్‌ పనిచేస్తుందని లాలూ ప్రసాద్‌ యాదవ్‌ ఇప్పటికే తెలిపారు. విలీనమంటే విలీనమే అందులో ఎలాంటి అనుమానాలకు తావులేదు అని ఆర్‌జెడి అధినేత స్పష్టం చేశారు. పార్టీ గుర్తుపైనే స్పష్టత లేదుతప్ప మిగతా అన్నింటిలోనూ ఏకాభిప్రాయం కుదిరిందని ఆయన అన్నారు. లౌకికవాద పార్టీలతోనూ కలిసి పనిచేయడానికి తమకు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేదని లాలూ పేర్కొన్నారు. 

సమాజ్‌వాది, ఆర్జేడీ, జేడీయూ, జేడీఎస్‌, ఐఎన్‌ఎల్డీ, ఎస్‌జేపీ పార్టీలన్నీ కూడా ఒక నాటి జనతా పార్టీలోని భాగాలే. భారతీయ జనతా పార్టీ కూడా ఆ తానులో ముక్కే కానీ సిద్ధాంత ప్రాతిపదికన పూర్తిగా వేరైపోయిన సందర్భం అది. ఒకప్పుడు ఈ అన్ని పార్టీల్లోకెల్లా చిన్న పార్టీ బిజెపి. అయితే కేంద్రంలో 24 సంవత్సరాల తర్వాత సాధారణ మెజారిటీ సాధించిన ఏకైక పార్టీ స్థాయికి బిజెపి చేరుకుంది. 

అప్రతిహతంగా సాగుతున్న బిజెపికి అడ్డుతగలాలంటే తమ స్వార్ధం కొంత వదులుకోవాలని పూర్వపు జనతా పార్టీ విభాగాలు అనుకున్నాయి. అనుకున్నదే తడవుగా పావులు కదిపి ఈ స్థాయికి చేరుకున్నాయి. మతతత్వ శక్తులను ఓడించడానికే ఆరు పార్టీలు విలీనం అయినట్లు లాలూ ప్రసాద్‌ యాదవ్‌ చెప్పారు. బీహార్‌ ఎన్నికల్లో జనతా పరివార్‌ పోటీ చేస్తుందని ఆయన తెలిపారు. బీజేపీ, కాంగ్రెస్‌ పార్టీలకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఉండటమే తమ లక్ష్యమని లాలూ చెప్పడం రాజకీయ మార్పునకు నాందిపలుకుతున్నది. 

కాంగ్రెస్‌ పార్టీ పరిస్థితి ఏమాత్రం ఆశాజనకంగా లేని నేపధ్యంలో భవిష్యత్తులో వామపక్షాలు కూడా ఈ పరివార్‌తో చేరవచ్చు. ఈ కూటమిలో వామపక్షాలు కూడా కలిస్తే మిగిలిన రాషా్టల్రలోని జనతా పార్టీయేతర పార్టీలు మరి కొన్ని కూడా ఈ పార్టీతో కలవడానికి ఉత్సాహం చూపించవచ్చు. అదే జరిగితే బిజెపికి కొన్ని రాషా్టల్ల్రో మంచి ఫలితాలు సాధించడం కష్టసాధ్యమౌతుంది. బీహార్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఈ పార్టీ మంచి ఫలితాలు సాధిస్తే ఆ తర్వాత వచ్చే నాలుగు రాషా్టల్ర (తమిళనాడు, కేరళ, అసోం, పుదుచ్చేరి) అసెంబ్లీ ఎన్నికలు, ఆ మరుసటి ఏడాది వచ్చే ఉత్తరప్రదేశ్‌ ఎన్నికలకు ఉత్సాహంతో ముందుకు వెళ్తుంది. ఇవి ముగిసిన తర్వాత వచ్చే సార్వత్రిక ఎన్నికలకు బిజెపిని సవాల్‌ చేసే స్థాయికి వస్తుంది. 

ఈ లోపు కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న బిజెపి ఏవైనా తప్పులు చేస్తే ఎత్తి చూపేందుకు కూడా ఈ కొత్త పార్టీ ఉత్సాహం చూపిస్తుందనడంలో సందేహం లేదు. అందువల్ల సమస్యలు వచ్చేది బిజెపికే!

మార్పుకు నమ్మదగ్గ ప్రతినిధి కావాలి! జనతా పరివార్ అలాంటి ప్రాతినిధ్యం వహించగలదా???

ప్రతిపక్షం లేని పాలన ప్రజాప్రయోజనాలకు హానికరం – కాంగ్రెస్ కోలుకోవాలి (శనివారం – నవీనమ్)


రాషా్ట్రలకు రాషా్ట్రలే కాంగ్రెస్ చేజారిపోతున్నాయి, ఇందులో పార్టీ వైఫల్యంఉంది. నాయకుల తప్పిదాలు ఉన్నాయి. లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో సంభవించిన పరాజయాన్ని సంపూర్ణంగా అర్థం చేసుకున్నట్లయితే, రాషా్ట్రల అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఇంతటి పరాజయం ఎదురయ్యేది కాదు. లోక్‌సభ ఎన్నికలు జరిగి ఆరు నెలలు కావస్తున్నా ఓటమి గురించి పార్టీలో ఇంత వరకూ సరైన చర్చ జరగలేదు. 2004 నుంచి 2014 వరకూ అధికారాన్ని అనుభవించిన నేతలు, నేడు ఎటుపోయారో అర్థం కాని పరిస్థితి

లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఘనవిజయం సాధించిన బిజెపి- ఆగస్టులో జరిగిన అనేక రాషా్ట్రల ఉప ఎన్నికలలో ఓడిపోయింది. అయినప్పటికీ పరాజయ భారంతో కుంగిపోకుండా తట్టుకొని నిలబడి- మహారాష్ట్ర, హర్యానా రాషా్ట్రలలో విజయం సాధించింది.

రాషా్ట్రల వారీగా చూస్తే- ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పార్టీ అధికారం కోల్పోవడం స్వయంకృతమే. రాష్ట్ర విభజనపై సీమాంధ్ర ప్రజలకు కాంగ్రెస్‌ పార్టీపై కోపం ఉండటం సహజం. అయితే తెలంగాణ ఇచ్చి కూడా ఆ ప్రాంతంలో ఓడిన హీన చరిత్రనే కాంగ్రెస్‌ మిగుల్చుకుంది. తెలంగాణ ఇచ్చింది, తెచ్చింది తామే అంటూ కాంగ్రెస్‌ ఎన్ని గొప్పలు పోయినా, ఆ రాష్ట్రంలో పార్టీని ప్రతిపక్ష హోదాకే పరిమితం చేశారు. తమ త్యాగాల ఫలితంగానే- కాంగ్రెస్‌ తెలంగాణ ఇచ్చిందనీ, ఆ ఘనత తమదే అనీ అంటూ అధికారాన్ని తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ఎగరేసుకుపోయింది. లోక్‌సభలో, నూతనంగా ఏర్పడిన శాసనసభలో, ఆ పార్టీకి దక్కింది నిండు సున్నా. అధికారం తమదేనంటూ, మొత్తం లోక్‌సభ సీట్లు గెలిచి సోనియాకు కానుగా ఇస్తామని బీరాలు పలికిన తెలంగాణ కాంగ్రెస్‌ నేతలు ఎక్కడున్నారో, పార్టీ కోసం ఏ మేరకు కృషి చేస్తున్నారో అర్థం కాని అయోమయ పరిస్థితి నెలకొన్నది.

తమిళనాడులో పార్టీ అధికారం కోల్పోయి దశాబ్దాలు గడుస్తున్నాయి.1967 తరువాత తమిళనాడులో ద్రావిడ పార్టీలదే రాజ్యం. అయితే డీఎంకే, కాదంటే అన్నాడీఎంకే తప్పితే జాతీయ పార్టీలు అయిన కాంగ్రెస్‌, బిజెపి అధికారాన్ని అందుకోలేని పరిస్థితి. కీలక నాయకుడు అయిన జి.కె. వాసన్‌ పార్టీ నుండి బయటకు వెళ్లి, తన తండ్రి జి.కె. మూపనార్‌ స్థాపించిన తమిళ మానిల కాంగ్రెస్‌ను తిరిగి ప్రారంభిస్తున్నట్లు చెప్పారు. ఆ రాష్ట్రంలో కాంగ్రెస్‌ దీన పరిస్థితికి ఈ సంఘటన అద్దం పడుతున్నది.

కర్ణాటక అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గెలుపు బిజెపి వైఫల్యమే కానీ కాంగ్రెస్‌ ఘనత కాదని అర్థం అవుతున్నది. గత లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో బిజెపి-17, జెడిఎస్‌-2, కాంగ్రెస్‌-9 స్థానాలు సాధించాయి. కాంగ్రెస్‌ అత్యధిక స్థానాలు సాధించిన రాష్ట్రం కర్ణాటక కావడం విశేషం.

ఉత్తరప్రదేశ్‌ సంగతి చెప్పనక్కర్లేదు, ఒకనాడు ఈ రాష్ట్రం కాంగ్రెస్‌కు కంచుకోట, ప్రధానమంత్రుల రాష్ట్రం అని చెప్పుకునే ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్‌ గెల్చింది కేవలం రెండే సీట్లు. అవి సోనియాగాంధీ, రాహుల్‌గాంధీ ప్రాతినిథ్యం వహించే రాయ్‌బరేలీ, అమేథీ. ఎస్పీ-5 స్థానాలు గెల్చుకుంటే, బీఎస్పీకి అదీ దక్కలేదు. సోనియా, రాహుల్‌ గెలుపు వెనుక సమాజ్‌వాది పార్టీ లోపాయికారీ ఒప్పందం ఉన్న అంశాన్ని విస్మరించరాదు.

బీహార్‌లో లోక్‌సభ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్‌, ఆర్‌జేడీ కూటమికి దక్కింది-6 స్థానాలు, నితీశ్‌ పార్టీ గెలుచుకున్నవి రెండు స్థానాలు. మోడీ దెబ్బకు అన్ని పార్టీలు ఏకమై బీహార్‌లో జరిగిన ఉపఎన్నికలలో మెరుగైన ఫలితాలు సాధించినా, ఇక్కడ కూడా కాంగ్రెస్‌ కంటే లాలు, నితీశ్‌లదే పై చేయి.

ఒరిస్సాలో నవీన్‌ పట్నాయక్‌దే రాజ్యం. ఆయన వరుసగా నాలుగోసారి అధికారం చేపట్టారు. మిత్రపక్షమైన బిజెపిని వదిలిన నవీన్‌ ఒంటరిగా బరిలోకి దిగి ఇటు అసెంబ్లీ, అటు లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో మెరుగైన ఫలితాలు సాధించారు.

పశ్చిమబెంగాల్‌లో ఇప్పటికీ మమతదే రాజ్యం. అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో మొదలైన తృణమూల్‌ జైత్రయాత్ర, గత లోక్‌సభ ఎన్నికలలోను కొనసాగింది. ఈ రాష్ట్రంలో బిజెపి తొలిసారి కాలుమోపింది. ఇక్కడ కాంగ్రెస్‌-4, బిజెపి-2, తృణమూల్‌ కాంగ్రెస్‌-34, కమ్యూనిస్టులు-2 స్థానాలు గెలుచుకున్నారు. ఇక్కడ సీపీఎం బలహీనపడటం జాతీయ స్థాయిలో కాంగ్రెస్‌కు పెద్ద దెబ్బ అని చెప్పాలి.

త్వరలో ఎన్నికలు జరగబోయే ఢిల్లీపై కూడా కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వానికి పెద్దగా ఆశలు లేవు. గత లోక్‌సభ ఎన్నికలలో బిజెపి మొత్తం ఏడు స్థానాలను గెలుచుకుంది.

రాజస్థాన్‌, మధ్యప్రదేశ్‌, ఛత్తీస్‌ఘడ్‌ వంటి రాషా్ట్రలు బిజెపి కంచుకోటలుగా మారాయి. మధ్యప్రదేశ్‌లో జ్యోతిరాదిత్య సింధియా పార్టీ పునర్వైభవం కోసం ఒంటరి పోరు సాగిస్తున్నా, ఫలించే సూచనలు కనిపించడం లేదు.

కాంగ్రెస్‌కి అత్యంత కీలక రాష్ట్రం అనదగిన మహారాష్ట్ర చేజారిపోయింది. మరో వైపు మిత్ర పక్షమైన ఎన్సీపి కాంగ్రెస్‌ను వదిలింది. దేశానికి ఆర్థిక రాజధాని అనదగిన ముంబాయిని కోల్పోవడం కాంగ్రెస్‌ చాలా నష్టం. సోనియా అల్లుడు రాబర్ట్‌వాద్రాపై వచ్చిన ఆరోపణలు కాంగ్రెస్‌ను నిలువునా ముంచాయి. హర్యానా, మహారాష్ట్ర ఎన్నికల్లో పరాజయం ఖాయమని గత లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో తేలిపోయింది. అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పరాజయంతో ఓటమి సంపూర్ణమైంది.

కాంగ్రెస్‌కు బలం, బలహీనత గాంధీ కుటుంబమే. విధిలేని పరిస్థితులలో సోనియాగాంధీ కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వాన్ని చేపట్టారు. అన్నీ తానై ముందుకు నడిపించారు. రాజీవ్‌ మరణానంతరం పార్టీ అధ్యక్ష పదవి చేపట్టాలని గాని, 2004, 2009 ఎన్నికలలో గెలుపు తరువాత ప్రధానమంత్రి పదవి చేపట్టాలని గాని సోనియా ఏనాడూ తొందరపడలేదు.

ఆమె సారథ్యంలోనే 1998, 1999, 2004, 2009 ఎన్నికలు జరిగాయి. పి.వి. నరసింహారావు సారథ్యం వహించిన 1996 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌కు లభించింది 140 స్థానాలు. సోనియా సారథ్యం వహించిన 1999 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌కు దక్కినవి కేవలం-114 స్థానాలు. అప్పటికి అవే తక్కువ అనుకుంటే 2014 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌కు దక్కినవి -44 స్థానాలు. అంటే కనీసం ప్రతిపక్ష హోదా సైతం దక్కని పరిస్థితి పార్టీ శ్రేణులను కుంగదీసింది. పండిట్‌ నెహ్రూ నాయకత్వంలో సోషలిస్టు విధానాలు ప్రారంభించిన పార్టీ, పి.వి. సారథ్యంలో లిబర్‌లైజేషన్‌, గ్లోబలైజేషన్‌, ప్రైవేటైజేషన్‌ విధానాలు ప్రారంభించిన పార్టీ కాంగ్రెస్‌. అయితే తాను ప్రారంభించిన విధానాలపై కాంగ్రెస్‌ పార్టీకే స్పష్టత లేదు.

1996, 1998 ఎన్నికల్లో ఓటమి తరువాత బిజెపి వ్యూహాన్ని మార్చింది. 1999 ఎన్నికల నాటికి మిత్రపక్షాల సహాయంతో అధికారంలోకి వచ్చింది. శివసేన, అకాలీదళ్‌, బిజెడి (అప్పట్లో) వంటి పార్టీలు బిజెపికి అండ‚గా నిలిచాయి. ఇదే వ్యూహాన్ని కాంగ్రెస్‌ 2004 ఎన్నికల్లో అనుసరించింది. పెద్ద పార్టీ అనే భేషజాన్ని వదిలి లౌకిక పార్టీలను కలుపుకొని యూపీఏగా అవతరించింది. 2004, 2009 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌ సాధించినవి వరుసగా-145, 206 స్థానాలు. మిత్ర పక్షాల సహాయంతో పదేళ్లపాటు జాతీయ రాజకీయాల్లో చక్రంతిప్పింది కాంగ్రెస్‌ పార్టీ. కొంత మంది- ప్రియాంకా రాజకీయాల్లోకి రావాలని కోరుతున్నారు. అంటే కాంగ్రెస్‌ అంటే- గాంధీ కుటుంబమే, పార్టీని నడిపించాల్సింది ఆ కుటుంబ సభ్యులే తప్ప 128 ఏళ్ల కాంగ్రెస్‌లో పార్టీని నడిపించే నేతలే కరవయ్యారు.

కాంగ్రెస్‌ లో మాధవరావు సింధియా, రాజేష్‌పైలెట్‌, వై.ఎస్‌. రాజశేఖర్‌రెడ్డి వంటి నేతల అకాల మరణం కాంగ్రెస్‌కి తీరని నష్టం కలిగించింది వీరందరూ ఓటమి ఎరుగని నేతలు. సోనియాగాంధీకి అండగా నిలిచిన నేతలు. మాధవరావు సింధియా మధ్యప్రదేశ్‌లో తిరుగులేని నేత. గుణ, గ్వాలియర్‌ నియోజకవర్గాలు ఆయనకు కంచుకోటలు. మధ్యప్రదేశ్‌ వికాస్‌ కాంగ్రెస్‌ పార్టీ-ని స్థాపించినా అది పి.వి పై కోపంతోనే కాని, కాంగ్రెస్‌పై కోపంతో కాదు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో తిరుగులేని నాయకుడు వై.ఎస్‌.ఆర్‌. 2004, 2009 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌ అధికారంలోకి రావడానికి కారణం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్‌ గెలిచిన లోక్‌సభ సీట్లే కారణమని చెప్పాలి. అటువంటిది ఆయన మరణానంతరం, ఆయన కుటుంబాన్ని ఇబ్బంది పెట్టారని, ఆయన తనయుడు జగన్మోహన్‌ రెడ్డిని పొమ్మనకుండా పొగ బెట్టారనే భావన కాంగ్రెస్‌ పార్టీకి నష్టం కలుగజేసింది. ఈ పరిణామం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్‌ పతనానికి దారి తీసింది. నమ్మకమైన మిత్రులను కోల్పోవడం, ఉన్న మిత్రులు పరాజయం పాలవ్వడం, రాషా్ట్రల్లో రాజకీయాలను శాసించే కీల నాయకులు లేకపోవడం- కాంగ్రెస్‌ పతనానికి ప్రధాన కారణాలు.

గత ఎన్నికల్లో తొలిసారిగా ఓటర్లుగా నమోదు అయిన వారు మోడీ నాయకత్వానికి ఆకర్షితులయ్యారు. ఒక వైపు వరుస విజయాలతో బిజెపి దూసుకువెళ్తుంటే, మరో వైపు ఏ వ్యూహంతో ముందుకు వెళ్లాలో తెలియని అయోమయ పరిస్థితి కాంగ్రెస్‌లో నెలకొన్నది. సీనియర్‌ నాయకుల మధ్య కుమ్ములాటలు, అవినీతి కుంభకోణాలు, వారసత్వ రాజకీయాలు పార్టీని ముంచాయి. ఇప్పటికైనా పార్టీ ఓటమిపై ఆత్మ విమర్శ జరిగిందా అంటే- జరగలేదని చెప్పాలి. రాషా్ట్రల్లో విలువలేని కాంగ్రెస్‌ నేతలు కేంద్ర స్థాయిలో పార్టీలో పదవులు సంపాదిస్తున్నారు. ఓట్లు సంపాదించలేని ఈ నేతలతో పార్టీకి ఎటువంటి ప్రయోజనం లేదు.

రాహుల్‌ 2004 ఎన్నికలలో అడుగు పెట్టింది మొదలు నేటికీ ఇంకా రాజకీయాలను అధ్యయనం చేస్తూనే ఉన్నారు. ఈ అధ్యయనం ఎప్పటికి పూర్తవుతుందో తెలియదు. ఆయన గురువు , డిగ్గీ రాజా అని పిలిచే దిగ్విజయ్‌సింగ్‌ రాహుల్‌కి ఏం బోధిస్తున్నారో అంతకన్నా తెలియదు. రాహుల్‌ యంగ్‌ టీమ్‌ ఏం చేస్తోందో, ఆయనకు ఎటువంటి సలహాలు ఇస్తోందో ఎవరికీ తెలియని చిదంబర రహస్యం. ప్రజల్లో పలుకుబడిలేని నేతలను, సీనియర్‌ బ్యూరోక్రాట్‌లను తన టీమ్‌లో చేర్చుకొని ఏం సాధిస్తారో రాహుల్‌కే తెలియాలి. మాకు మోడీ- మరి మీకు? అని బిజెపి గత ఎన్నికల్లో వేసిన ప్రశ్నకు కాంగ్రెస్‌ దగ్గర నేటికీ సమాధానం లేదు. తమ నాయకుడు రాహుల్‌ అని చెప్పుకోలేని పరిస్థితులలో కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ఉందంటే అంతకంటె దయనీయమైన పరిస్థితి మరొకటి ఉండదు. మహారాష్ట్ర, హర్యానా ఎన్నికలైనా, జమ్ము- కాశ్మీర్‌, జార్ఖండ్‌ ఎన్నికలైనా రాహుల్‌ గాంధీవి అవే అవే ప్రసంగాలు, అతి పేలవంగా సాగుతున్నాయి. ఒక వైపు మోడీ- అమిత్‌ షా ద్వయం వ్యూహ ప్రతి వ్యూహాలతో ఎన్నికల రణ రంగంలో దూసుకుపోతుంటే కాంగ్రెస్‌ దిక్కులు చూస్తున్నది.

జాతీయ స్థాయిలో కాంగ్రెస్‌ పాత్ర తగ్గిపోవడం వరుస పరాజయాలతో కుంగిపోవడం బిజెపి పాలనను నియంతృత్వానికి దారితీసే ప్రమాదం వుంది. ఎప్పుడైతే నియంతృత్వం, వ్యక్తి పూజ మొదలవుతుందో అది ప్రజాస్వామ్యానికి మంచిదికాదు. జాతీయస్థాయిలో వామపక్షాలు కాంగ్రెస్‌కు మద్దతు ఇచ్చాయంటే ఆ పార్టీకి ఉన్న లౌకిక స్వభావమే ప్రధాన కారణం. వరుస విజయాలతో ఎన్నికలలో జైత్రయాత్ర సాగిస్తున్న మోడీ కత్తికి ఎదురుండకూడదని కోరుకోవడం ప్రజాస్వామ్యానికే ప్రమాదం . బిజెపి ఇంకా హిందుత్వ పిడివాదాన్ని వీడలేదని రాషా్ట్రల్లో ఆ పార్టీ ఎంపిక చేసిన ముఖ్యమంత్రుల ఎంపిక తీరు చెబుతున్నది. ఇక ఆర్థిక విధానాల్లో కాంగ్రెస్‌కు, బిజెపికి పెద్దగా తేడా లేదు. ప్రతి పక్షాలు అన్నీ ఏకమైతే బీహార్లో జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో ఎదురైన అనుభవమే బిజెపికి ఇతర చోట్ల ఎదురు కావచ్చు. సమర్థులైన నేతలను ప్రోత్సహించడం, రాష్ట్ర స్థాయిలో నాయకులకు స్వేచ్ఛను ఇవ్వడం, పార్టీ శ్రేణులకు ఎల్లవేళలా అండగా నిలవడం, నమ్మకమైన మిత్రులను సంపాదించడం, ఉన్న మిత్రులను కాపాడుకోవడం, బిజెపి అనుసరించే ప్రజా వ్యతిరేక విధానాలను ఎండగట్టడం, మొక్కవోని ఆత్మవిశ్వాసంతో పార్టీశ్రేణులను నడిపించడం- ఇవి కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ముందున్న తక్షణ కర్తవ్యాలు.

నాయకత్వ మార్పు అనేది అర్థంలేని అంశం, నాయకత్వ బాధ్యతలు ప్రియాంక స్వీకరించినా, ఇవే సవాళ్లు ఆమెకూ ఎదురవుతాయి.గెలుపు ఓటములు సహజమని భావించాలే కాని ప్రియాంక వచ్చినంత మాత్రాన పరిస్థితి మెరుగవుతుందనుకోవడం భ్రమ. అసలు రాజకీయాలే వద్దనుకున్న సోనియా అనివార్యంగానైనా కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. పార్టీ రెండు సార్లు ఓటమి పాలైనా 2004, 2009 ఎన్నికలలో విజయపథంలో నడిపించారు. దేశంలోని అత్యంత శక్తిమంతమైన మహిళా నాయకురాలిగా ఎదిగారు. నాయకత్వ లక్షణాలు లేనప్పుడు ఇవన్నీ ఎలా సాధ్యమవుతాయి? 2019 నాటికి పార్టీని ఎన్నికలకు సిద్ధం చేయవలసిన బాధ్యత సోనియాగాంధీ పైనే ఉన్నది. డీలా పడ్డ పార్టీ శ్రేణులకు ఉత్సాహం కల్పించాల్సిన బాధ్యత సోనియాగాంధీ ముందున్న తక్షణ కర్తవ్యం.

చతికిలపడిపోయిన కాంగ్రెస్ సర్వశక్తులనూ కూడదీసుకుని లేచి నిలబడి సమర్ధవంతమైన ప్రతిపక్ష బాధ్యతలు స్వీకరించడం ప్రజాప్రయోజనాల రీత్యా ఎంతైనా అవసరం